Τι είναι οι αερώδεις κύστεις του πνεύμονα;

    Οι αερώδεις κύστεις του πνεύμονα, οι οποίες αποτελούν την κύρια υποκείμενη αιτία του αυτομάτου πνευμοθώρακα σε νεαρά, εκτομορφικού σωματοτύπου άτομα, διαχωρίζονται αδρά σε bullae και blebs. Oι bullae είναι κύστεις λεπτοτοιχωματικές, με διάμετρο άνω του 1cm, γεμάτες αέρα, ενώ το τοίχωμά τους μπορεί να σχηματίζεται από υπεζωκότα, ατελεκτατικό παρέγχυμα ή εγκάρσια διαφραγμάτια. Οι blebs είναι μικρές αμιγώς ενδουπεζωκοτικές επιφανειακές κύστεις. Οι bullae στις μεγαλύτερες ηλικίες συσχετίζονται συχνά με εμφύσημα, ενώ για όλες τις υποκείμενες αιτιοπαθογένειες φαίνεται πως, αργά και σταδιακά, τείνουν να αυξηθούν σε μέγεθος με την πάροδο του χρόνου. Υπάρχει οικογενής προδιάθεση σε εκτομορφικού σωματοτύπου άτομα για bullous disease, ενώ η νόσος έχει αυξημένη επίπτωση σε γονιδιακά νοσήματα όπως Marfan ή Ehlers-Danlos. Εκτός της αυτομάτου ρήξης τους που προκαλεί πνευμοθώρακα, οι αερώδεις κύστεις δύναται να επιμολυνθούν προκαλώντας σοβαρή λοίμωξη. Υπάρχουν διάφορες μελέτες που αποδεικνύουν τη σχέση μεταξύ του καπνίσματος και της σταδιακής αύξησης σε μέγεθος των αερωδών κύστεων του πνεύμονα, καθώς και της πιθανότητας να ραγούν προκαλώντας πνευμοθώρακα. Επίσης, έχει συσχετισθεί αιτιολογικά η δημιουργία και αυξημένη πιθανότητα ρήξης των bullae με το κάπνισμα ινδικής κάνναβης.

    Πώς γίνεται η διάγνωση της bullous disease;
    Η υφηλής ανάλυσης αξονική τομογραφία θώρακος είναι η εξέταση εκλογής για την ανάδειξη και ακριβή χαρτογράφηση των αερωδών κύστεων. Είναι όμως σημαντικό, αν έχει προηγηθεί αυτόματος πνευμοθώρακας (που είναι το σύνηθες σενάριο), αυτή να πραγματοποιείται την κατάλληλη χρονική στιγμή. Αυτή είναι μετά την τοποθέτηση του θωρακικού σωλήνα και την όσο δυνατόν μεγαλύτερη επανέκπτυξη του πνεύμονα προκειμένου να έχουμε μία ασφαλή απεικόνιση της κορυφής του, όπου και συνήθως εντοπίζονται οι bullae. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι, εκτός των διαφόρων τύπων bullae αναλόγως της μορφολογίας τους και της εντόπισής τους εντός του πνεύμονα, υπάρχουν και σημαντικές διαφορές στα ιστολογικά ευρήματα του υποκείμενου των κύστεων πνευμονικού παρεγχύματος. Για το λόγο αυτό ο θωρακοχειρουργός πρέπει να είναι ιδιαιτέρως προσεκτικός και σε στενή συνεργασία με το θεράπων πνευμονολόγο στην ανάγνωση των αποτελεσμάτων αυτών μετά από bullectomy, προκειμένου να μη διαφύγουν της διαγνώσεως σημαντικά συνυπάρχοντα νοσήματα όπως το εμφύσημα ή οι διάμεσες πνευμονοπάθειες.

    Υπάρχουν άλλες κύστεις του πνεύμονα εκτός των bullae και blebs;

    Άλλες σπανιώτερες κυστικές αλλοιώσεις του πνεύμονα, διαφορετικής αιτιοπαθογένειας και με λιγώτερο θωρακοχειρουργικό ενδιαφέρον από τις αερώδεις κύστεις είναι:
    -Η Πνευματοκήλη είναι λεπτοτοιχωματική (<1mm πάχος τοιχώματος) αεροπληθής περιοχή εντός του πνεύμονα, απόρροια μικροβιακής πνευμονίας, συνήθως σταφυλοκοκκικής η οποία τις περισσότερες φορές λύνεται αυτόματα με την αντιμετώπιση της λοίμωξης.
    -Η Κοιλότητα-σπήλαιο χαρακτηριστική αλλοίωση της πνευμονικής φυματίωσης αλλά και μερικών νεοπλασμάτων, είναι παχυτοιχωματική (>1mm) και περιέχει αέρα.
    -Το πνευμονικό απόστημα έχει ακόμη παχύτερο τοίχωμα και περιεχόμενο ανομοιογενές